Иссиқхона газисиз, ресурс тежамкор иннавацион иссиқхонақуришниянги истиқболи усули
Иссиқхона(теплица), парник – устки ойнаванд ромлар ёки шаффоф плёнкалар ёпилиб, деҳқончилик қилинадиган маҳсус жой бўлиб, уларда асосан кўчат, эртаги савзавотлар, цитрус мевалар ва пакана бўйли мевали дарахт ва буталарни, ҳамда, резаворлар етиштиришга ихтисошлашган бўлади.
Иссиқхоналар бир ва икки нишабли, ёйсимон, чуқур ва ер устки, офтоб, биологик ёқилғи ва техника воситалари (сув, пар ва электр) ёрдамида иситиладиган турлари, Ўрта Осиёда биологик ёқилғи билан иситиладиган чуқур, бир нишабли ва кўп нишабли иссиқхоналар ҳам мавжудир. Қандай экин экилиши ва фойдаланиш муддатига қараб иссиқхоналар иссиқ, илиқ ва совуқ турларига бўлинади. Иссиқ иссиқхоналар 70-80 сантиметр чуқур кавлаб, 50-60 сантиметр қалинликда янги гўнг солинади ва қишда фойдаланилади. Илиқ иссиқхоналар 50-60 сантиметр чуқур кавланиб, 30-40 сантиметр қалинликда гўнг солинади ва эрта бахорда фойдаланилади. Совуқ иссиқхоналар 20-25 сантиметр чуқур кавланиб гўнг солинмайди. Кўчат етиштириладиган иссиқхоналардаги биологик ёқилғининг қалинлиги 10-12 сантиметр, питировка қилинадиган иссиқхоналардаги эса 15-18 сантиметр, ердан иссиқхона ромигача бўлган оралиқда 8-12 сантиметр бўлади. Усти плёнка билан ёпилади. Ҳозирбир неча 100 гектарлабзамонавийиссиқхоналарқурилган.
Иссиқхонанингэнгасосийнатижалариқуйидагиларданиборат:
- биринчидан – иссиқхонаданажралибчиқаётган иссиқхона гази минимал даражадакамайганлигинатижасида, экалогиягазарариўрнигафойдаликислародникўпайганлиги билан ҳарактерланади;
- иккинчидан – иссиқхонадаги тупроқниузлуксизишлатилиши, яъни, бир неча ўнйиллардавомидаузлкусизишлатилишиимкониятивужудгакелганлиги;
- учунчидан – ундаишлаётган ходимларниишшароитияхшиланиши натижасидаишлариенгиллаб, соғлиғимустаҳкамланишида;
- тўртинчидан – сув, электр энергия ресурслариучбараварқисқарганлиги, минерал ўғитларнингўрнигабиологикўғитларишлатилиши оқибатида, ишлабчиқарилаётганқишлоқхўжалигимахсулотларинитаннархиҳамучбароваргақисқариши;
- бешинчидан – ҳарбир квадрат ёпиқмайдонданчиқаётганқишлоқхўжалигимахсулотларнингрентабиллиги-самарадорлигиучбароваргакўпайганлиги;
- олтинчидан – ушбуиссиқхонадаетиштирилганмахсулотларниистемолқилганинсон, ҳасталикларгачалинмай, соғликларинитиклашгаёрдамбераётганлиги билан ҳарактерлидир.
Ҳозиргивақтгакелиб, ушбуиссиқхонани, яъни, иссиқхонагазисизваресурстежамкориссиқхонанибир неча бароваркенгайтиришлозимлигиниҳаётисботлабтурибди. Униқуриишучун – техник лойихалашишлариниҳоясигаетказилди.
Хозиргидавргакелибиситилмайдиганиссиқхоналарниқуришниянгитехналогиялариишлабчиқилди, яънихарбирхонадондаги ер сатхидансизотсувларинияқин – узоқлигигақарабтраншеяларничуқурлигини 0,5 метр, 1,0 метргачаковлабиситилмайдиганпарникларқуришмумкин.
Наманган вилоятиЎсимликлар карантин ва химояси бошкармаси: Жураева Мамлакат
Эгамбердиев Анваржон